درد، زنگ خطر بسياري از بيماري ها بوده و معمولاً به عنوان واكنش بدن نسبت به هر گونه بيماري در نظر گرفته مي شود. گاهی درد خود به عنوان يك بيماري باعث مراجعه بيمار به پزشك مي شود اما واقعيت اين است كه در بسياري از موارد درد تنها يك نشانه از وجود اختلال در عملكرد اعضاء يا سلول هاي بدن
مي باشد. به هر حال آنچه لازم است مورد توجه قرار گيرد اين است كه گاهي درد به خاطر تغييرات طبيعي در بدن رخ مي دهد كه الزاماً نشانه اي از بيماري نيست به عنوان مثال بعضي خانم ها قبل از شروع عادت ماهيانه دچار دردهايي مي شوند كه خودبه خود و پس از شروع دوره ماهيانه بهبود مي يابد. اين درد نمونه اي از مواردي است كه در اثر واكنش سلول هاي قسمتي از بدن به هورمون هاي بدن يك زن ايجاد مي شود و به عنوان بيماري و يا حتي علامتي از يك بيماري تلقي نمي گردد.
درد پستان يكي از مهمترين شكايات بيماران و شايعترين علت مراجعه آنان به درمانگاه هاي پستان است. كمتر زني را مي توان ديد كه در دوره زندگي خود درد پستان را تجربه نكرده باشد. با توجه به شيوع بسيار بالاي درد پستان در خانمها، داشتن اطلاعات در این زمینه برای خانم ها لازم است. درد پستان ممكن است باعث ايجاد اضطراب و كاهش كيفيت زندگي بسياري از بانوان شود. اين موضوع باعث كاهش بازده كاري برای درصد قابل توجهي از زنان جامعه در عرصه هاي اجتماعي مي گردد. از طرفي وجود اين درد باعث اختلالات زيادي در مسايل جنسي افراد مي شود. اين موضوع در كنار افزايش اضطراب ناشي از بيماري حالتي را پديد مي آورد كه نتيجه آن به صورت مستقيم يا غير مستقيم بسياري از افراد جامعه را تحت تأثير قرار مي دهد.
علل درد پستان
شايعترين علت درد پستان در سنين قبل از يائسگي، واكنش نسبت به تغييرات هورموني است. اين حالت باعث بروز دردهاي دوره اي در ارتباط با عادت ماهيانه مي شود. ممكن است همراه با اين دردها اختلالات و بي نظمي هاي قاعدگي نيز ديده شوند. دردهاي دوره اي اغلب قبل از شروع هردوره عادت ماهيانه ايجاد مي شوند و با شروع خونريزي يا در اوايل عادت ماهيانه، تخفيف مي يابند. اين دردها معمولاً خفيف هستند و بصورت درد و حساسيت همراه با سنگيني پستان حس مي شوند، اغلب نيمه خارجي پستان ها را درگير مي كنند و با گذشت زمان بهبود مي يابند.شدت اين دردها ثابت نيست و در دوره هاي مختلف، متفاوت است و حتي ممكن است تا چند سال ادامه پيدا كند. فعاليت فيزيكي مي تواند باعث تشديد درد شود. درمان در مواردي كه درد در فعاليت هاي روزمره اختلال ایجاد کند، انجام می شود.آنچه اهميت بسياري در بين علل ايجاد درد پستان دارد، اضطراب يا افسردگي ناشي از ترس از سرطان پستان است. اين حالات در بسياري موارد باعث دردهاي پستان مي شود كه گاه مي تواند بسيار شديد باشد. بنابراين بيماراني كه ترس زيادي از بروز سرطان پستان دارند و مدام آنرا به خود يادآوري مي كنند، بيشتر در معرض درد پستان قرار مي گيرند كه این امر باعث تشديد نگراني آنها مي شود. از اين روست كه در درمان درد پستان مي توان گفت كه بيش از 75% موارد را بدون دارو و فقط با اطمينان بخشي به بيمار مي توان تسكين داد.
گاهی توده هاي پستاني و بيماري هاي پستان(خوش خیم و یا بد خیم) نيز مي توانند باعث درد پستان شوند. در مورد توده هاي بدخيم پستان، ذكر اين نكته ضروري است كه درد پستان تنها در 10-7% از موارد علامتي از بدخيمي محسوب مي شود كه اغلب اين موارد هم دردهاي دوره اي پستان را شامل نمي شوند. در حقيقت 7 نفر از هر 100 بيماري كه تنها درد پستان را بدون هيچ علامت ديگري دارند، ممكن است بيماري بدخيم پستان داشته باشند. از اين روست كه پزشكان برای برخی بیماران كه معاينات عادي در آنها كافي نباشد، اقدامات تشخيصي تكميلي را براي تشخيص قطعي علت درد پستان انجام مي دهند.
برخي داروها نظير فنوتيازين ها نيز مي توانند باعث ايجاد دردهاي پستاني شوند.
از ساير علل دردهاي پستان مي توان به دردهاي با منشأ قلبي و دردهاي با منشأ عضلاني- استخواني كه در پستان حس مي شوند اشاره كرد. اين دردها دوره اي نيستند و بهبود بيماري اوليه باعث بهبود آنها مي شود.
همچنين ضربه هاي وارد شده به پستان، كيست هاي پستان و توده هاي خوش خيم يا بدخيم پستان نیزمي توانند باعث ايجاد درد در پستان شوند.
در اغلب موارد درد پستان نه تنها نشانه اي از يك بيماري جدي و بدخيم نيست بلكه خود به خود كاهش يافته و از بين مي رود.
اقدامات تشخيصي در بررسي دردهاي پستان
همان گونه كه اشاره شد شايعترين علت مراجعه بانوان به درمانگاه هاي پستان، درد پستان است. بديهي است هر فردي كه احساس درد در ناحيه پستان دارد، لازم است به پزشك مراجعه كند.
پزشك پس از معاينه بنا به صلاحديد خود ممكن است از ساير ابزارهاي تشخيصي استفاده نمايد. آنچه مسلم است اين است كه پزشك بايد از نبودن بيماري بدخيم همراه با درد پستان اطمينان حاصل نمايد لذا اين اطمينان را گاهی با معاينه، گاهی با سونوگرافي و گاهی با وسايل تشخيصي ديگر به دست مي آورد. بنابراين، توصيه به انجام سونوگرافي يا ماموگرافي دليلي بر مشكوك بودن بيمار به سرطان نيست و اين كار صرفاً جهت حصول اطمينان پزشك و بيمار انجام مي شود.
درمان
با توجه به اينكه دردهاي پستان به دو دسته دردهاي دوره اي و غير دوره اي تقسيم مي شوند، درمان آن نيز تا حدودي مي تواند متفاوت باشد.
آنچه در مورد درد هاي دوره اي پستان حائز اهميت است، تنظيم دوره هاي قاعدگي و وضعيت هورموني بيمار مي باشد. در صورتي كه شما مبتلا به درد پستان هستيد و دوره هاي عادت ماهيانه شما طبيعي و منظم است، چنانچه درد شديد نباشد دارو تجويز نمي شود، ولي اگر دچار دردهاي شديد هستيد، درمان هاي دارويي از قبيل مسكن هاي معمولي، آرامبخش ها، ويتامينE وداروهاي هورموني بنا به صلاحديد پزشك توصيه مي شود. البته مطالعات اخير مؤثر بودن ويتامين E را در پردهاي از ابهام فرو برده است. نكته حائز اهميت اينكه هر گونه درمان براي درد پستان پس از اطمينان از بدخيم نبودن علت درد صورت مي گيرد ولذا تجويز هر گونه دارويي بايد با صلاحديد پزشك باشد.
در مورد دردهاي غير دوره هاي پستان اگر چه حصول اطمينان از بدخيم نبودن علت درد اهميت بيشتري دارد ولي با توجه به اينكه اين نوع درد مي تواند همراهي بيشتري با بيماري هاي خوش خيم پستان داشته باشد، اقدامات تشخيصي بيشتری توصيه مي شوند. چنانچه كيست يا توده پستان يا بيماري هايي با منشأ غير از پستان باعث ايجاد اين درد شده باشند، لازم است كه درمان آن بيماري به صورت اختصاصي صورت گيرد.
اما در بسياري از موارد نيز علت مشخص براي بروز درد يافت نمي شود. چنانچه بيمار از اينكه بيماري سرطاني ندارد مطمئن شود، در بسياري از موارد درد وي بهبود قابل ملاحظه اي پيدا مي كند. چرا كه اين نوع درد بيش از دردهاي دوره اي در اثر اضطراب و ترس از سرطان بروز پيدا مي كند.
پرهیز از مصرف داروهای حاوی استروژن، مصرف غذاهای کم چرب و کاهش مصرف قهوه و کاکائو و چای پررنگ، عدم مصرف سیگار و استفاده از لباس زیر مناسب از مواردی است که می توان به بیماران توصیه کرد.
اگر چه درد پستان در اغلب موارد نگران كننده نيست، ولی لازم است بيمار مبتلا به درد پستان توسط پزشك معاينه شود.
توصيه هاي غذايي و دستورات لازم
1- استفاده از كرست در درد پستان منعي ندارد ولي بايد حتي المقدور از پوشيدن كرست هايي كه باعث فشار زياد بر نسج پستان مي شوند و يا كاملاً گشاد هستند، پرهيز كرد. تنگي اين لباس بايد به حدي باشد كه فقط مانع از تكان هاي اضافي عضو شود.
2- توصیه می شود غذاهای زیر کمتر مصرف شوند:
چاي پر رنگ، قهوه، كاكائو، شكلات، آجيل، سوسيس، كالباس، خيار شور، ادويه جات، نوشابه گازدار، پنير و غذاي پر چرب. لازم به ذكر است كه در برخي بررسي هاي جديدتر تنها كاهش مصرف چربي مؤثر شناخته شده است.
3- خوردن ماهي، حداقل هفته اي يكبار توصيه مي شود.
نظرات شما عزیزان: